Share

Kwestionariusz kryminalny – Marta Matyszczak

Marta Matyszczak jest chorzowianka z urodzenia, dziennikarka z wykształcenia, natomiast pasjonatką kryminałów... z zawodu. Prowadzi Kawiarenkę Kryminalną, portal poświęcony literaturze kryminalnej. Uczestniczka warsztatów literackich na Międzynarodowym Festiwalu Kryminału we Wrocławiu oraz na Festiwalu Conrada w Krakowie. Laureatka konkursów na opowiadanie kryminalne (MFK Wrocław i Kryminalna Piła). Adeptka kursu scenariopisarskiego w Warszawskiej Szkole Filmowej. Autorka scenariuszy do kryminalnych fars teatralnych. Kocha psy i podróże (szczególnie te tropem powieściowych bohaterów). Specjalnie nam wyznaje, za co ceni Iana Ratkina i Johna Rebusa, dlaczego mocny kryminał może być do bólu zabawny, czego szuka w litraturze, jak ważne jest zachowanie proporcji w sztuce pisania oraz o tym, czy kryminały mogą przynieść poczucie sprawiedliwości. Zaintrygowani? Oto kolejna odsłona naszego Kwestionariusza Kryminalnego!

  • Kryminały zaczęłaś pisać, ponieważ...

...zawsze chciałam pisać. A od kiedy, jeszcze w dzieciństwie, wypożyczyłam i przeczytałam wszystkie powieści Agathy Christie i Joanny Chmielewskiej, jakimi dysponowała chorzowska biblioteka, wiedziałam, że wejdę na kryminalną ścieżkę. Uwielbiam czytać kryminały, więc ten wybór był spowodowany miłością do gatunku. Poza tym, kiedy powybijam tego i owego na kartach książki, na co dzień mogę być już miła i uśmiechnięta.

  • Detektyw, komisarz, profiler lub inny funkcjonariusz organów ścigania, którego podziwiasz...

Jeśli mówimy o fikcji literackiej, to całym sercem jestem z Johnem Rebusem, głównym bohaterem kryminałów Iana Rankina. Edynburski policjant z jednej strony jest typowym powieściowym gliną z trudną przeszłością, kłopotami rodzinnymi oraz szklaneczką whisky na podorędziu. Jednak Rebus jest też niezwykle wrażliwy na krzywdę słabszych. W nosie ma to, co powiedzą o nim przełożeni. Robi swoje, jest skuteczny. No i nie brak gościowi poczucia humoru.

  • Najbardziej przerażający złoczyńca, psychopata, inny znany Ci przestępca?

Największy lęk i obrzydzenie wcale nie budzą we mnie ci wszyscy zwyrodnialcy działający tak spektakularnie, że potem powstają o nich filmy czy książki. Najgorsi są „zwykli" bandyci, którzy dzień za dniem stosują przemoc wobec swoich dzieci, żon, najbliższych.

  • Film, który najmocniej zapisał się w Twojej pamięci?

Źle zapisał? „Ptaki" Hitchcocka. Obejrzałam je w dzieciństwie i nabawiłam się fobii. Jeśli ktoś więc pragnie mojej zguby, może mi sprezentować papużkę. Kryminalnie? „Dwunastu gniewnych ludzi", wersja z 1957 roku. Prostota realizacji, majstersztyk budowania napięcia. Lubię też pokręcone filmy Tima Burtona z Johnnym Deppem. A na poprawę humoru „Małą Miss", „Poradnik pozytywnego myślenia" albo „Lady Bird".

  • Serial, który mógłbyś oglądać aż do śmierci?

„Breaking Bad", serial wszech czasów. Vince Gilligan, jego scenarzysta i producent, udowodnił, że mocna, kryminalna historia może też być do bólu zabawna. Poza tym zmienił myślenie o serialu, w którym dotąd protagonista się nie zmieniał, ponieważ wychodzono z założenia, że widz chce powracać do znanej już sobie postaci. Tymczasem w „BB" tak Walter White, jak i Jesse Pinkman przechodzą gruntowną przemianę. W zasadzie zamieniają się rolami „dobrego" i „złego". Ta metamorfoza i wzajemna relacja tych postaci są fascynujące!

  • Autor (filmowy, komiksowy), którego uważasz za mistrza/inspiratora?

Mistrzynią powieściową jest dla mnie Kate Atkinson. Podziwiam jej cięty dowcip, dygresyjność, lekkość przedstawienia poważnej opowieści. Jeśli chodzi o autorów filmowych – a takimi są dla mnie scenarzyści, często niedoceniani, a przecież bez nich nie powstałby żaden obraz – świetnym (i w sumie rzadkim) przykładem na udaną adaptację własnego tekstu na język wielkiego ekranu jest Gillian Flynn. „Zaginiona dziewczyna" jest równie dobra tak na papierze, jak i w kinie.

  • Polski autor, którego podziwiasz?

Wojciech Kuczok. Mało kto potrafi się tak bawić słowem. W literaturze zawsze szukam poczucia humoru. A to, można mieć takie wrażenie, w Polsce jest raczej atrybutem kobiet. Uwielbiam teksty Magdaleny Samozwaniec czy Stefani Grodzieńskiej.

  • Historie kryminalne potrafią być niezwykłe, bo...

...przede wszystkim przynoszą pewną sprawiedliwość. W rzeczywistości winni nie zawsze zostają ukarani, kryminał zazwyczaj daje takie ukojenie społecznych obaw. Ja kocham też te kryminały, które opowiadają o nieznanym mi kawałku Polski, Europy, świata. Uważam, że powieść gatunkową znakomicie można wykorzystać właśnie w takim poznawczym celu. Kryminały są też oczywiście intelektualnym pojedynkiem odbiorcy z autorem. Chyba jedynym, w którym czytelnik cieszy się, gdy przegra.

  • W czasie tworzenia trzymasz się zasady, że...

...muszę napisać określoną ilość znaków każdego dnia. Wbrew powszechnym opiniom nie istnieje coś takiego jak wena. Pisanie to praca jak każda inna, podczas której trzeba odsiedzieć swoje przed komputerem. Powstawanie książki to, w moim przypadku, bardzo długi proces. Hołduję metodzie scenariopisarskiej, mówiącej, że writing is rewriting. Polega to na wielokrotnym drukowaniu całego tekstu, sczytywaniu go, poprawianiu i znów drukowaniu itd. Aż do upadłego. W rezultacie pod koniec znam moją powieść niemal na pamięć.

  • W pisaniu najważniejsze jest dla Ciebie to, aby...

...zachować proporcje. Ponieważ piszę kryminały z przymrużeniem oka, staram się wyważyć elementy komiczne, których w moich powieściach dostarcza pies Gucio (swoimi spostrzeżeniami na temat otoczenia i ludzi) i Róża Kwiatkowska (wyczynami, które – co tu ukrywać – nieraz są inspirowane moimi własnymi gafami). Każdy Kryminał pod psem tak naprawdę opowiada poważną sensacyjną historię. I tego mroku dostarcza postać detektywa Szymona Solańskiego.

Przepytywał: Marcin Waincetel

Kwestionariusz kryminalny – Marta Matyszczak
Autor:Marta Matyszczak

oceń:

Dodaj komentarzKomentarze (0)

ul. Borowskiego 2 lok. 205
03-475 Warszawa

Dane kontaktowe:

+48 22 416-15-81
kontakt@czytamykryminaly.pl 

Newsletter:
Zapisz się do newslettera i otrzymuj
najświeższe informacje ze świata kryminałów.
Zapisując się na newsletter, akceptujesz politykę prywatności
© Czytamy Kryminaly - All Rights Reserved.